Old Fashioned Way

Os dous de sempre, Castelao

Dous vellos que tamén tiveron mocedade, que se coñeceron nun baile, que logo se casaron por amor e que viviron amándose tolamente. Dous vellos, sempre xuntos e sempre calados, que viven escoitando o rechouchío dun xílgaro engaiolado. Sen fillos e sen amistades. Soios.

Antonte leváronlle o viático ó vello e onte morreu. A compañeira dos seus días visteuno, afeitouno e púxolle as mans en cruz.

Hoxe entraron catro homes e sacaron a caixa longa onde vai o morto. A vella saíu á porta da casa e, coa voz amorosa dos días de mocedade, despideuse do seu compañeiro:

-¡Deica logo, Eleuteiro!

E os veciños que acudiran ó espeutáculo taparónse as bocas e riron cos ventres. A despedida da vella foi rolando e chegou ó casino, e o “deica logo Eleuterio” xa se convirteu en motivo de risa.

Todos, todos, se riron e ninguén se decata con que delor a vella namorada chamará pola morte nesta noite de inverno.

0 “Rifante” era un mariñeiro que ganaba pesos que na súa bulsa gardábanse talmente como auga nunha peneira. En terra o Rifante non tiña caletre ningún; en canto poñía pé no seu barco, trocábase nun sabio. Tiña moitos fillos e moitos netos e todos a gastar a barullo porque o mar daba para todo.

Ninguén lle negou o creto de bo patrón e de bo cristiano que tiña; mais ás veces parecía ter tratos co demo. Habían de larga-lo aparello outros mariñeiros e non habían de coller ren; chegaba o “Rifante” e collía unha fartura de peixe.

0 “Rifante” era farturento de seu. Estando a pique de morrer afogado ofreceuse a Nosa Señora e regaloulle un manto de seis mil reás, ademais da misa cantada, música, foguetes, traxes novos e comida a fartar.

0 “Rifante” tiña fe na súa fada. Unha vez enfermouse e fixo de patrón o fillo máis vello. En canto volveu do mar, o fillo achegouse ó leito do pai e tatexando de medo contoulle que o aparello quedara trabado nunhas pedras. 0 “Rifante” dixo simplemente: “Non teñas medo, Ramón; o mar levouno, o mar dará para outro”. E despois calou e virouse cara á parede.

¡Que confianza tiña o “Rifante” no mar!

Pero tanta fartura minguou de súpeto e a farne foi entrando en tódolos fogares. Tal aconteceu cando as traíñas mataron o xeito.

0 “Rifante” apareceu un día diante do meu pai, amigo seu dende nenos e ademais conselleiro.

-¿Sabes unha cousa? -dixo-. Hai fame, ¡fame!, na casa do “Rifante”. Ti xa sabes que nunca pedín nada a ninguén; mais agora veño petar na túa porta para que me emprestes mil reás. Quero botarlle un balcón novo á miña casa, ¿sabes?, e así a xente que vexa que ando en obra non pensará que os meus non teñen que levar á boca.

Meu pai, que percorreu moito mundo, aseguroulle que a fame cúrase con pan; rnais o “Rifante” púxose teso e volveu a falar.

-A vergonza é pior que a fame.

E seguro meu pai de non convencer en terra a un home que somentes ten intelixencia no mar, abreu a gabeta e colleu mil reás; pero o “Rifante” atallouno:

-Non, agora non mos deas; xa virei por eles.

Na noite daquel día velaí se sinteu unha tropa na nosa casa. Era o “Rifante” que viña coa muller, os fillos, os xenros, as noras e os netos; todos en procura dos mil reás.

A patulea do “Rifante” encheu a casa toda e daba medo pensar cómo formarían roda demandando pan ó seu Patriarca.

0 “Rifante”, coa gorra encachada até as orellas, pideulle os cartos a meu pai e, ó recibilos das súas mans, descubreuse relixiosamente e, amostrándollos a todos, dixo con solenidade:

-Miña muller e meus fillos, se morro, xa sabedes que se lle deben cincoenta pesos a iste horne.

E sen decir outra verba, tapou a cabeza e foise diante de todos, escaleira abaixo

Balbino, Isaac Díaz Pardo

-Aos señoritos non lles gusta a choiva

-Pero gústanlles as patacas…

Celso Emilio Ferreiro e Basilio Losada (Xornadas de Confraternización Galaico-Catalanas no Ateneu Barcelonès, 1965)

Reunión do Consello da editorial Galaxia: Ramón Piñeiro, Xaime Illa Couto e Francisco Fernández del Riego na cabeceira da mesa

Festas Minervais 1956

De esquerda a dereita (detrás): Gonzalo Rodríguez Mourullo, Ánxel Blanco Losada, Xosé Filgueira Valverde, Luís Miguel Bugallo Paz, Xaquín Villar Calvo, Xosé Manuel López Nogueira, Fernando Pérez-Barreiro Noia, Xosé Luís Franco Grande, Dolarea Calvar, Xosé Luís Méndez Ferrín. (Diante) Rosario Salgado (Raíña das Festas Minervais dese ano), Ramón Lourenzo e ?.

Grupo Brais Pinto (1959)

De esquerda a dereita (de pé): Xosé Luís Méndez Ferrín, Bernardino Graña, Bautista Álvarez, Aleixandre Cribeiro; (sentados) Xosé Fernández Ferreiro, Reimundo Patiño, César Arias, Ramón Lourenzo, Ben-Cho-Sey e Herminio Barreiro.

Na parede aparece unha das primeiras litografías de Reimundo Patiño.

Celso Emilio Ferreiro e Basilio Losada, Venecia.

Uxío Novoneyra na Feira do Libro de Compostela, 2 de maio de 1987.